جمعه 04 فروردین 1396  
آخرین اخبار:
اخبار مرکز, اخبار فرش, پژوهش و نوآوری | نشستی تخصصی برای قالی شاهسون
اخبار مرکز, اخبار فرش, پژوهش و نوآوری, فرهنگی و اجتماعی | سخن از طرح و نقشه فرش در نشستى تخصصی
اخبار مرکز, اخبار فرش | رایزنی برای عرضه شایسته فرش ایران در شانگهای
همایش ها, اخبار مرکز, اخبار فرش | آیین پایانی یازدهمین المپیاد فرش دستباف برگزار شد
اخبار مرکز, اخبار فرش | همراهی مجلس برای بهبود تولید و تجارت فرش
نمایشگاه ها, اخبار مرکز, اخبار فرش, امور استان ها | عاملان توسعه خوشه های فرش از دموتکس گفتند
اخبار فرش, بازرگانی, اخبار خبرگزاری | فرش ایرانی در آمریکا پس از شش سال تحریم
اخبار مرکز, اخبار فرش, فرهنگی و اجتماعی | آغاز تبلیغ برای فرش ایران در اروپا
نمایشگاه ها, اخبار مرکز, اخبار فرش | ایران در دموتکس 2016 درخشید
المپیاد ها, اخبار مرکز, اخبار فرش, امور استان ها | دهمین المپياد كشوري فرش به میزبانی خراسان رضوی برگزار مي شود
17

هزار اوسنه‌ی فرش دست‌باف ایران

هزار اوسنه‌ی فرش دست‌باف ایران
و گفت: «ای شاه! شیر و ماهی خوش‌خط‌وخال از آن توست. ولی چیزی کم داری.»
شاه پرسید: «آن چیست؟»
وزیر گفت: «قالیچه‌ای که در آن نقش هزار گل‌وبلبل به یکدیگر نگاه کنند و بخندند!»

این بخشی از اوسنه‌ایست از شمال خراسان که در آن پادشاهی خواب فرشی را می‌بیند که در آن هزار گل و بلبل به روی هم نگاه می‌کنند و می‌خندند پس وزیرِ خواب‌گزارش را فرامی‌خواند تا خوابش را تعبیر کند. وزیر خواب را این‌گونه تعبیر می‌کند که ای شاه! تو همه‌چیز داری جز فرشی که در آن هزار گل و بلبل به روی هم نگاه کنند و ‌بخندند و شاه، قهرمان داستان را فرامی‌خواند و از او می‌خواهد به جست‌و‌جوی قالی‌ای برود که در آن «نقش هزار گل و بلبل به روی یکدیگر نگاه کنند و بخندند».
شاید این اوسانه را روزگاری یکی از نیاکان دور ما به خواب دیده و برای دیگران بازگو کرده باشد؛ و شاید راوی کهن‌سال دیگری ـ‌ که نمی‌شناسیمش ـ آن را با تغییراتی برای ما و دیگرانی روایت کند؛ زیرا می‌دانیم که راویان اوسنه‌ها در شنیده‌هایشان دخل‌وتصرف می‌کنند؛ از آن می‌کاهند یا بدان می‌افزایند و ‌گاه عناصر چند اوسنه را به هم می‌آمیزند؛ اما هراندازه هم که اوسنه‌ها دچار دخل‌وتصرف شوند باز هم چیزی هست که دست‌نخورده باقی می‌ماند: ایدۀ فرشی زنده و جاندار. رویایی که نیاکان ما یا به خواب دیده‌اند یا در بیداری خیالِ آن را بافته‌اند.

در تعریف داستان گفته‌اند داستان قصه‌ای برساخته است. این تعریف گستره‌های بسیاری را دربرمی‌گیرد از لطیفه‌هایی که می‌شنویم و برای دیگران بازگو می‌کنیم تا دروغ‌هایی که برای خانواده سرهم می‌کنیم تا آتش کنجکاوی‌های گاه آزاردهنده آنان را خاموش کنیم؛ از آثار سترگ ادبی تا طرح‌ها و نقوش خیال‌پرورد فرش‌های شهری‌باف تا ذهنی‌بافته‌های عشایری و روستایی.
امرواقع (Fact) را با داستان (Fiction) نسبتی دیرین است. امرواقع به معنای آنچه رخ داده، چون انجام گرفت و رخ داد موجودیتش پایان می‌پذیرد و دیگر وجود واقعی ندارد؛ اما چیزی که ساخته می‌شود تا زمانی که فساد نپذیرد، وجود خواهد داشت؛ مانند روزگارِ به سر آمده شاهانی که روزی در آرزوی قالیچه‌ای افسانه‌ای بودند، اما داستان آنان و آرزوهایشان نسل‌هاست که بر سر زبان‌هاست. ازاین‌روست که امرواقع اگر می‌خواهد باقی بماند باید داستان شود و در قالب داستان است که شاهان و خلیفه‌ها و شاید مردم، زندگی جاودان می‌یابند و فقط ساخته نمی‌شوند که برساخته می‌شوند یعنی با خیال گویندگان و راویان و نویسندگان می‌آمیزد و ازآنچه رخ داده و از تاریخ واقع فراتر می‌رود.
بگذارید داستانی بگویم. اسکندر مقدونی شخصیتی حقیقی است که نامش در تاریخ آمده و کارنامه آشکاری دارد. سیمای همین شخصیت تاریخی نزد راویان و قصه‌گویان ایرانی ازآنچه بوده فراتر رفته و شخصیتی دیگرگونه یافته است. او در سیر تفسیرهای تاریخی تبدیل به شخصیتی جهانی شده که به ادبیات ملل گوناگون راه پیدا کرده و به گونه‌های مختلف در قالب شخصیت‌های حقیقی و افسانه‌ای مطرح شده است.
فردوسی توسی می‌سراید که اسکندر از راه بیابان به شهر آبادی رسید و از راهنمایش می‌پرسد این شهر چه چیز شگفتی دارد؟


چنین داد پاسخ بدو رهنمای
که ای شاه پیروز پاکیزه‌رای
درختیست ایدر دو بُن گشته جفت
که چونان شگفتی نشاید نهفت
یکی ماده و دیگری نرِ اوی
سخن‌گو بود شاخ با رنگ و بوی
به شب، ماده گویا و بویا شود
چو روشن شود نر، گویا شود


به اسکندر می‌گویند درختی است که از شاخه‌هایش سر جانوران و آدمیان روییده است. این درخت راز نهان و آینده را می‌داند. اسکندر که خود را در برابر آینده‌ای روشن می‌بیند و سودای حمله به هند را در سر می‌پروراند وسوسه می‌شود و شب‌هنگام به نزد درخت می‌رود تا از او از روزگار و آینده‌اش بپرسد.


چو خورشید بر تیغ گنبد رسید
سکندر ز بالا خروشی شنید
که آمد ز برگ درخت بلند
خروشی پر از سهم و ناسودمند


اسکندر می‌هراسد. یکی از برگ‌های درخت به‌واقع یکی از سرهای آویخته از شاخه‌های درخت به سخن می‌آید:


ز شاهیش چون سال شد بر دو هفت
ز تخت بزرگی ببایدش رفت


و برگ دیگری می‌گوید:


از آز فراوان نگنجی همی
روان را چرا بر شکنجی همی
ترا آز گرد جهان گشتن است
کس آزردن و پادشا کشتن است
نماندت ایدر فراوان درنگ
مکن روز بر خویشتن تار و تنگ
به شهر کسان مرگت آید نه دیر
شود اختر و تاج‌وتخت از تو سیر


درخت واک یا واق‌واق که به تعبیر بهرام بیضایی در ته دنیا قرار گرفته شاید بیش از هرگونه هنری دیگری در فرش‌های ایرانی بارها به تصویر کشیده شده است. درختی کهن که حتماً هنوز در جایی از این جهان بزرگ به حیاتش ادامه می‌دهد و هنوز در خیال بافندگان ایرانی اشکال شگفتی به خود می‌گیرد و در تاروپود قالی‌ها زنده است و شاید در انتظار اسکندری دیگر.
یا بنگرید به آیین مهر و داستان پرآوازه دو ماهی که خورشید را از ژرفای دریا بالا می‌آوردند و این داستان هنوزاهنوز به یاد کیش مهر بر قالی‌های همه مناطق ایران بافته می‌شود.
بر این باورم که طرح‌ها و نقوش فرش‌های ایرانی هر یک داستانی پنهانی دارند. هر فرش متضمن تلمیحی است از داستانی که شاید نیازمند رمزگشایی باشد. داستان‌های خرد و کلانی که شاید ما بخشی از آن‌ها را بدانیم و احتمالاً بسیاریش را هم ندانیم.
بگذارید از زاویه دیگر به موضوع بنگریم. فرش ایرانی تنوع جغرافیایی و قومی گسترده‌ای دارد. بسیاری از اقوام، عشایر و روستاهای فرش‌باف ایرانی، بختیاری‌ها، شاهسون‌ها، قشقایی‌ها، افشارها، ارمنی‌ها و… اگر امروز به زیست‌بومشان برویم همه در برابر هجوم بی‌امان جهانی‌شدن در درازای زمان اندک‌اندک از شیوه زندگی پیشینشان فاصله گرفته‌اند اما شگفت‌انگیز است که به‌واسطه فرش‌هایشان که در جهان پخش شده نامشان زنده مانده است. این فرش‌ها هر کدام داستان ظهور، گسترش و بقای یک تمدن است که در آن باورها، اساطیر، فرهنگ و واقعیت‌های زندگی یک جغرافیای فرهنگی نهفته است و داستان پادشاهانی که خواب قالیچه‌ای را می‌بیند که در آن «نقش هزار گل و بلبل به روی یکدیگر نگاه می‌کنند و می‌خندند».

تعداد امتیازات: (1) Article Rating
تعداد مشاهده خبر: (157)
کد خبر: 2072
  • هزار اوسنه‌ی فرش دست‌باف ایران

نظرات ارسال شده

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.

ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

اخبار پربازدید
فرش دستباف به برنامه ششم راه یافت فرش دستباف به برنامه ششم راه یافت

نمایندگان مجلس شورای اسلامی، وزارت صنعت، معدن و تجارت را در طول برنامه ششم توسعه...

دموتکس 2017 آغاز به كار كرد دموتکس 2017 آغاز به كار كرد

نمایشگاه دموتکس ٢٠١٧ در هانوفر آلمان با حضور تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستب...

شیراز میزبان یازدهمین دروره المپیاد فرش دستباف ایران شیراز میزبان یازدهمین دروره المپیاد فرش دستباف ایران

یازدهمین دروره المپیاد فرش دستباف کشور از سوم تا پنجم اسفند ماه در شیراز برگزار ...

اعلام چارچوب پرسش های یازدهمین المپیاد فرش اعلام چارچوب پرسش های یازدهمین المپیاد فرش

چارچوب طراحی پرسش های آزمون های نظری و عملی یازدهمین دوره المپیاد فرش دستباف اعل...

اولین نمایشگاه فرش دستباف گلستان برگزار می شود اولین نمایشگاه فرش دستباف گلستان برگزار می شود

اولین نمایشگاه فرش دستباف و صنایع وابسته استان گلستان بهمن ماه امسال در محل دایم...

فرش واره برگزار مى شود فرش واره برگزار مى شود

همایش همداستانی اهالی هنر و فرش با نام "فرش واره" برگزار می شود.

دستبافته های ایرانی در میان برترین های دموتکس دستبافته های ایرانی در میان برترین های دموتکس

امسال هم دستبافته هایی از ایران در آیین معرفی برترین های دموتکس مورد تقدیر قرار ...

نمایشگاه دموتکس در اندیشه تغییرات نمایشگاه دموتکس در اندیشه تغییرات

نمایشگاه دموتکس ٢٠١8 با دگرگونی هایی در چیدمان سالن ها برگزار خواهد شد.

استقبال از همایش «فرش واره» استقبال از همایش «فرش واره»

همایش همداستانی اهالی هنر و فرش با عنوان «فرش واره» به همت مرکز ملی فرش ایران بر...

آغاز رقابت در یازدهمین المپیاد فرش ایران آغاز رقابت در یازدهمین المپیاد فرش ایران

رقابت علمی و عملی در یازدهمین دوره المپیاد فرش دستباف ایران از امروز به مدت دو ر...

صفحه 1 از 6ابتدا   قبلی   [1]  2  3  4  5  6  بعدی   انتها   
پیام رییس مرکز ملی فرش ایران در آغاز سال نو پیام رییس مرکز ملی فرش ایران در آغاز سال نو

رییس مرکز ملی فرش ایران در آغاز سال تازه در نوشتاری پیام شادباش نوروزی خود را پی...

انجام مطالعه درباره مستندسازی شیوه های طراحی و رنگ آمیزی نقشه فرش در اراک انجام مطالعه درباره مستندسازی شیوه های طراحی و رنگ آمیزی نقشه فرش در ا...

جلسه دفاع از طرح مطالعاتی «مستند سازی شیوه های طراحی و رنگ آمیزی نقشه فرش دستباف...

مطالعه ای برای شناخت ساختار فرشبافی سه استان مطالعه ای برای شناخت ساختار فرشبافی سه استان

جلسه دفاع از طرح مطالعاتی «شناخت مواد اولیه، دار و ابزار، چله کشی و چله دوانی و ...

ارایه طرح مطالعاتی سهم بازار فرش ایران در بازار سنگاپور ارایه طرح مطالعاتی سهم بازار فرش ایران در بازار سنگاپور

جلسه دفاع از طرح مطالعاتی «بررسی سهم بازار فرش دستباف ایران نسبت به رقبا در بازا...

نشستی تخصصی برای قالی شاهسون نشستی تخصصی برای قالی شاهسون

ششمین نشست علمی تخصصی با موضوع «قالی شاهسون» به همت مرکز ملی فرش ایران در محل مو...

تداوم پیگیری ها برای پایگاه فرش جنوب شرق کشور تداوم پیگیری ها برای پایگاه فرش جنوب شرق کشور

معاون توسعه مدیریت، منابع و امور استان‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت و رییس مرکز ...

نشستی با موضوع قالی شاهسون برگزار می شود نشستی با موضوع قالی شاهسون برگزار می شود

در ادامه سلسله نشست های علمی- تخصصی فرش دستباف، ششمین نشست با عنوان «نگاهی به قا...

سخن از طرح و نقشه فرش در نشستى تخصصی سخن از طرح و نقشه فرش در نشستى تخصصی

نشست علمى- تخصصى با موضوع "طرح و نقشه فرش دستباف؛ چالش سلیقه یابی و بازارگرایی" ...

بررسى وضعيت اتحاديه هاى صنفى فرش در خانه ملت بررسى وضعيت اتحاديه هاى صنفى فرش در خانه ملت

در نشست فراکسیون فرش و صنایع دستی در مجلس شوراى اسلامى وضعيت اتحاديه هاى صنفى فر...

مستند «سوزنگرد» در جشن تصویر سال مستند «سوزنگرد» در جشن تصویر سال

مستند «سوزنگرد» با همکاری مرکز ملی فرش ایران از سوی مرکز گسترش سینمای مستند و تج...

رایزنی برای عرضه شایسته فرش ایران در شانگهای رایزنی برای عرضه شایسته فرش ایران در شانگهای

با حضور هیئت چینی در مرکز ملی فرش ایران برای راه اندازی بخش فرش در پاویون ملی ای...

نمایش فرش و صنایع‌دستی زنجان در خانه ملت نمایش فرش و صنایع‌دستی زنجان در خانه ملت

نمایشگاه فرش و صنایع دستی استان زنجان امروز در مجلس شورای اسلامی گشایش یافت.

بررسی چالش های صادرات فرش در مجلس بررسی چالش های صادرات فرش در مجلس

نشست فراکسیون فرش و صنایع دستی مجلس به منظور بررسی چالش های توليدى و صادراتی فرش...

بازارگرایی در طرح و نقشه فرش بررسی می شود بازارگرایی در طرح و نقشه فرش بررسی می شود

در ادامه سلسله نشست های علمی- تخصصی فرش دستباف، پنجمین نشست با عنوان «طرح و نقشه...

بررسی گفتمان باغ ایرانی در فرش دستباف بررسی گفتمان باغ ایرانی در فرش دستباف

چهارمین نشست علمی- تخصصی با موضوع "گفتمان باغ ایرانی در فرش دستباف" با هماهنگی م...

نشستی برای بررسی «گفتمان باغ ایرانی در فرش دستباف» نشستی برای بررسی «گفتمان باغ ایرانی در فرش دستباف»

در ادامه سلسله نشست های علمی- تخصصی فرش دستباف، چهارمین نشست با عنوان «گفتمان با...


  علی اصغرشیرسپهر: باسلام وتشکر.بنده شیرسپهر هستم دبیر انجمن طراحان فرش اصفهان.وباسابقه ایی نزدیک به چهل سال فعالیت درط...


  سهیلا تیموری: همه چی خیلی عالی و با برنامه ریزی و بسیار خوشایند برگزار شده بود, به همه شرکت کنندگانی که در این مسا...


  طیبه رحیمی : با سلام،
ببخشید، عنواین تحقیق برای سال 96 کی اعلام میشه؟


  ک.م.: ... و بعد کل صنف از هزینه کردن این بیت المال بهره مند میشوند یا معدود تولید کنندگانی؟!زمان مناسبی هس...


  عبدلی: من نمیدونم آخه بازاریابی فرش به چه درد کارکنان میخوره. یا اصلا چندتا ازاین کارکنان رشته فرش خوندن.


  فرامرز خوشاب: بادرود
بحث مالیات وبیمه قالیبافان به چه نتیجه ای رسید. لطفا در این زمینه اطلاع رسانی فرمایید. با سپاس


  ش. صادقی.موسسه گفتمان جهان گردشگری: Oxبا سلام و احترام.دوره سه روزه اشنایی با فرش دستباف بلحاظ کاربردی بودن مطالب برای آشنایی راهنمایان ...


  فریبا عباسی: با عرض سلام خدمت شما وهمه دست اندر کاران خدمت به عرصه فرش دستباف خدا قوت .از شنیدن این خبر بسیار خو...


  فاطمه رجبي: با سلام و احترام ضمن تشكر از تلاش هاي شما در مركز ملي فرش ايران، خواهشمند است اطلاع رساني هاي اين بر...


  بصام: سلام. مناسب است که فرم نیازسنجی پژوهشی را به صورت فایل ورد قرار دهید که قابل تکمیل کردن باشد.


  Mahdi Omidi Jafari: سلامالبته برگزاری نمایشگاه ها جای خوشحالی دارد.ولی همزمان بودن آنها در استانهای مختلف جای تعجب دارد،...


  sdsd: ssdsd


  معصومه: بسلام پدر من 50 سال هم که قالی بافت هست و تا الان و پدر از قالی بافی فقط کارتش رو داره و بیمه اش رو...


  عذرا: بااهدای سلام وخداقوت درفهرست پذیرفته شدگ...


  نسرین: سلام نمایشگاه خیلی خوبی
ایا تو رفسنجان اموزشگاهی که تابلو فرش یاد بدهند هست

گزارش های تصویری
جهت نمایش آلبوم کلیک نمایید: حضور معاون وزیر و رییس مرکز ملی فرش ایران در کرمان برای پیگیری احیای ساختمان تاریخی شرکت فرش
جهت نمایش آلبوم کلیک نمایید: نشست علمی - تخصصی «قالی شاهسون»
جهت نمایش آلبوم کلیک نمایید: نشست علمى- تخصصى