دست بافته های افشار:
ویژگی بافت:
- کیفیت ممتاز و تراکم بالا
- گرة ترکی (متقارن) ـ با دست
ابعاد:
قالی ـ قالیچه ـ ذرع و نیم، ذرع و چارک، خرک، پشتی ـ کناره ـ پادری
در گذشته:
- بافت تخت، 100% پشمی
- پشم خود رنگ تیره برای چله
امروزه:
- تار و پود پنبه
- پود ضخیم سفید و قرمز
- پود نازک خاکستری و قرمز (صورتی)
- رجشمار بین 30 تا 45
- استفاده از «بند پود» برای تراکم بیشتر
طرح ها:
لچک و ترنج، افشان شاه عباسی، ماهی درهم، افشان، گل فرنگی (گل دسته ای)، قابی (گل میرزا علی)، مستوفی، ظل السلطان و بته ای
ویژگی طرح افشاری:
تکرار نقشمایه ها و ترکیب بندی منظم
بیشتر نقش ها از روی اُرنک ها (قطعه فرشی که نقشة فرش های دیگر بر پایة آن بافته می شود) و ذهنی بافی ـ نقوش شکسته (نیم گردان) و هندسی.
رنگ:
12 تا 15 شید رنگی ـ رنگ طبیعی پشم گوسفندان افشاری تیره و قهوه ای روشن است. 8 تا 12 رنگ در هر فرش به کار می رود.
بیدگینه:
بهترین بافته های روستایی زنجان
ویژگی کلّی بافت:
- کیفیت خوب پشم
- استفاده از حَحجَر (چرخ دستی) برای
- بافت متراکم تهیة خامة یکنواخت
- گرة متقارن (ترکی)
- خامه های خودرنگ دستریس:
- با قلاب کرم، شکری، قهوه ای ...
- دو پود
- رجشمار بین 30 تا 40
طرح ها:
اصیل ترین نقشه ها:
1-حاجی اورنگی: طرح کلاسیک: لچک و ترنجی
حاشیه توسباغا (لاک¬پشت) و گل سیب
2- چهار گات (چهار قطع): قدیمی¬تر: لچک و ترنج
حاشیة مناسب با متن
- قندان قندیلی ـ شانه ـ سرترنج سرقوچی، ماهی و پرنده
رنگ:
(فرش ها به دلیل پشم قهوه ای گوسفندان رنگ تیره دارد.)
رنگ متن معمولاً: روناسی، حاشیه: آبی تیره و سورمه ای.
رنگرزی گیاهی ـ 15 شید رنگ در هر فرش: آبی فیروزه ای ـ سورمه ای، کرم، روناسی، دوغی، قهوه ای، بژ، طلایی، سبز زیتونی، اکر، آبی تیره، مشکی.
قلتوق:
ویژگی کلّی بافت:
- رجشمار بین 30 تا 35
- دو پود
- الیاف دست ریس از پشم گوسفند محلی
- تار و پود پنبه
- دار ثابت
- ابعاد: دو ذرعی ـ ذرع و نیم ـ ذرع و چارک، خرک، پشتی، پادری، کناره.
طرح:
بیشتر ذهنی باف و اُرنک بافی.
ترنج دار شمسه ای (در و پود) ـ شکسته (نیم گردان) و هندسی ـ حاشیه توسباغا (لاک پشت) و گل سیب، برگی و گل سیب، فرهاد میرزا.
رنگ:
حدود 8 رنگ در هر فرش با جلوه های درخشان به ویژه آبی فیروزه ای در حاشیه.