مناطق مهم قالیبافی
اقوام ساکن
1-
ترکمن بجنورد ـ راز ـ تنگة ترکمن و قاضی
2-
فارس
3-
کرد بجنورد ـ شیروان ـ حصار و گرمخان و فاروج
1-قالی ترکمن
ویژگی بافت:
- تک رو
- در بیشتر موارد تار و پود از پشم
- دار افقی
برای بافت های ظریف:
دار عمودی و تار و پود پنبه و ابریشم
طرح:
گل های کوچک تکراری ترنج ترنج ـ ساندیق ـ خارچین گل ـ غزال گز ـ قیزیل ایاق بخارا و هراتی.
گل های ترکمنی: فیلپی گول ـ چمچمه ـ کجبه ـ گولی گول ـ دغا ـ سکیز کله ـ سکیز قاپی ـ چرخ پلک ـ آیناگل ـ آت ایاقی ـ ساور گل ـ تکه گل و ...
رنگ:
سورمه ای ـ شیری ـ سرخ ـ سفید و شتری.
2-قالی های کردی
ویژگی بافت:
- دار زمینی
- ساده بافی یا گلیم بافی
- گرة فارسی (نامتقارن)
- رجشمار 20 تا 30
- دو پود ـ سه پود ـ تخت باف
- مواد اولیه: پشم، پنبه، کرک شتر و موی بز
طرح:
(در گذشته نقوش ذهنی باف و نامتقارن بود).
جلیلی (با نقوش هندسی) ـ سه قاب ـ قاب ترکمنی یا پنجه عقابی ـ فیل پا ـ محرابی ـ پرک تاکی (از نقشه های عشایر بلوچ تربت حیدریه) ـ امام قلی ـ علی میرزایی ـ سماوری ـ لاک پشتی ـ گلدانی (شکسته) ـ نقشه حوضی (نام محلی: فاطمه خانوم) ـ نقش حوضی (منات)
رنگ و رنگرزی:
قرمز روناسی پررنگ ـ لاکی (قرمزدانه) ـ لاجوردی ـ آبی ـ کرم (از کاه) ـ سورمه ای ـ آبی (ماستی ـ دوغی) ـ فیروزه ای (از نیل) ـ نخودی ـ نارپوستی (از پوست انار) ـ قهوه ای روشن ـ ماشی متمایل به زرد (از پوست گردو) ـ سبز متمایل به زرد ـ اُکر ـ سفید خرمایی (از پوست گردو) ـ شتری (پشم خود رنگ)
تأثیر:
ترکمن های افشار
ترکمن
کرد
بر یکدیگر و تأثیرپذیری از نقشمایه های بلوچ بر فرش کلات نادری دیده می شود.
جرگلان:
پشتی های ترکمنی
- تار و پود و پرز پشم
- قرمز تیره ـ روناسی ـ آبی ـ سبز و شتری
قالیچه تمام:
- چلة ابریشم
- گرة ترکی
- تخت باف
- گلیم بافی حاشیة فارسی
تمام ابریشم دو رو:
- رجشمار 50 تا 70
- الگوی طراحی واگیره از طرح¬های: قفقازی ـ افغانی، انسی و قوچان
تمام پشم:
- رجشمار 30 تا 40
- رنگ های گرم و تند: قرمز (لاکی)، سورم ای، مشکی، سبز، آبی، زرد، نارنجی
- طرح: ذهنی بافی
-
دویدوخ
ویژگی بافت:
- تمام ابریشم دو رو
- ابریشم مرغوب از تهران و مشهد
- گرة ترکی
- رنگ در روستا به شیوة سنتی
- دار عمودی
رنگ:
تند و گرم مانند لاکی، روناسی، سبز، نارنجی، ...