مجموعهای از نفیسترین قالیهای بافت مناطق گوناگون شهری، روستایی و عشایری ایران، از دوره صفویه تاکنون در موزه فرش آستانقدسرضوی، نمایی چشمگیر از هنر و فرهنگ اسلامی ایرانی را به نمایندگی از صنایع دستی ایران به نمایش گذاشته است.
به گزارش لیزنا ، مسئول موزه فرش سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستانقدسرضوی ، با بیان اینکه در حال حاضر ۱۰۲ تخته فرش نفیس از مناطق گوناگون کشور از میان ۶۵۰ تخته فرش این موزه، درحال نمایش است، اظهار داشت: «این فرشها نمونهای از مهمترین و جهانیترین صنایع دستی ایران است و هر کدام بیان کننده هنر و فرهنگ مناطقی از ایران می باشد که در این موزه در معرض نمایش قرار دارد.»
محمد تاجی، با بیان این که موزه فرش آستانقدسرضوی به همراه موزه فرش تهران، تخصصیترین و گستردهترین موزه فرش در دنیا به شمار میروند، اظهار داشت: «در این موزه فرشهایی منحصربهفرد از دوره صفویه تا معاصر به نمایش گذاشته شده که برخی از آنها در نوع خود در دنیا بینظیر است.»
مسئول این موزه، شیوه نمایش فرشها در موزه آستانقدسرضوی را مطابق با آخرین استانداردهای روز دنیا و تنها نمونه استاندارد در خاورمیانه، دانست و گفت: «فرشها در این موزه به دو شیوه عمودی و افقی به نمایش گذاشته شدهاند.»
تاجی تصریح کرد: «در روش افقی فرشها با شیبی ملایم به صورتی قرار داده شدهاند که دیدن طرح آن برای بازدیدکنندگان به راحتی امکانپذیر باشد و در روش عمودی نیز فرشها با استفاده از نوارچسب ولکرو بر روی سازههای مخصوص نصب شدهاند که کمترین آسیبی از جمله کشیدگی تار و پود و پارگی به فرشها وارد نمیشود.» وی نور و دمای این مرکز را کنترل شده و استاندارد دانست و بیان کرد: «در این موزه از نور سرد استفاده شده که اشعه uv ندارد و با این وجود نور، دما و شرایط محیطی به طور مرتب توسط کارشناسان اداره حفاظت و مرمت موزه کنترل میشود.»
وی مجموعه قالیهای پردهای، کتیبهای و تصویری را از جمله قالیهای موجود در این موزه خواند و اظهار داشت: «از ویژگیهای منحصربهفرد این موزه نمایش قالیهایی همچون پردهای و قالیهای دوره صفوی است که برای استفاده در حرم مطهر بافته شده و پس از سالها استفاده در حرم مطهر، به موزه منتقل شده است.»
محمد تاجی، همچنین از "قالی افشان شاهعباسی گلابتوندار» بافت مشهد و متعلق به دوره صفویه (اواخر قرن ۱۰ هجری شمسی)، به عنوان یکی از نفیسترین فرشهای قدیمی و بزرگپاچه این موزه یاد کرد و شاه عباس اول صفوی را وا قف احتمالی آن به حرم مطهر دانست.
وی افزود: «قالی محرابی تصویری «هفت شهر عشق» بافت اصفهان، از نفیسترین قالیهای دوره معاصر این موزه است که توسط استاد جعفر رشتیان و استاد محمود فرشچیان طراحی و توسط یدالله صفدرزاده حقیقی تولید و اهدا شده است.» وی در ارتباط با این قالی تصریح کرد: «در این قالی تصویر هفت مکان مقدس مسلمانان و شیعیان؛ مکه معظمه، مدینه منوره، نجف اشرف، کربلای معلی، کاظمین، مشهد و سامرا به زیبایی بافته شده است.»
گفتنی است ساختمان جدید موزه فرش آستانقدسرضوی، به منظور تحقق سند چشمانداز بیست ساله آستانقدسرضوی، در راستای توسعه مراکز فرهنگی و حفظ موقوفات و میراث گذشتگان و غنای فکری زائران و مجاوران، با انتقال فرشهای موزه قدیمی، در فضایی به مساحت ۲ هزار و ۳۴۰ متر مربع و زیربنای ۶ هزار و ۶۴۷ متر مربع در ۴ طبقه، در آبانماه ۱۳۹۰ و در آستانه عید غدیر افتتاح شد.