به بهبود شرایط صادرات فرش پس از رفع تحریم ها در سال ۲۰۱۶ امیدواریم و انتظار داریم یک جهش در صادرات این محصول داشته باشیم و دوباره با بازار آمریکا ورود کنیم.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، بعد از "برجام" و بهبود شرایط صادراتی ایران یکی از محصولاتی که به طور قطع رشد فراوان خواهد داشت، فرش دستباف است.
در سال‌های گذشته یک پنجم صادرات فرش ایران به آمریکا روانه می‌شد، اما بعد از اعمال تحریم‌ها، صادرات این محصول به آمریکا متوقف شد و برای صادرات به سایر کشورها نیز محدودیت‌هایی در حمل و نقل و انتقال پول و در نتیجه کاهش صادرات داشتیم.
با وجود اینکه فرش یک محصول صادراتی و متاثر از مبادلات سیاسی و اقتصادی کشور‌هاست، مشکلات داخلی و عدم توجه به گسترش بازارهای جدید صادراتی و سلایق مقاصد صادراتی نیز تاثیرات مشخصی در میزان صادرات فرش داشته و دارد.
حمید کارگر سرپرست مرکز ملی فرش ایران برای اولین بار بعد از توافق جامع 5 + 1 و صدور قطع نامه سازمان ملل با تسنیم به گفت‌وگو نشست و درباره این موارد سخن گفت.
مشروح مصاحبه با سرپرست مرکز ملی فرش ایران را در متن زیر بخوانید:
تسنیم: مبادلات سیاسی و توافق هسته‌ای و صدور قطعنامه سازمان ملل چه تاثیراتی در صادرات فرش ایران دارد؟
فرش ایران در بازار آمریکا یک برند شناخته شده است و این کشور یکی از بزرگترین مصرف کنندگان فرش دستباف در جهان است که به طور معمول تقاضای زیادی از تولیدات فرش ایران دارد.
قبل از اعمال تحریم‌ها در سال 2010 آمریکا بزرگترین وارد کننده فرش ایران بود. در سال 88، حدود 82 میلیون دلار صادرات فرش به آمریکا داشته ایم، یعنی بیش از 16 درصد صادرات فرش ایران به این کشور بوده اما در سال‌های اخیر صادرات فرش به این کشور متوقف شده است.
با وجود تقاضا و بازار فرش ایران در آمریکا، براساس قانونی که در کنگره آمریکا مصوب شد، معافیت‌هایی که در زمان کلینتون برای صادرات برخی از کالاهای ایران مانند فرش در نظر گرفته شده بود، لغو شد.
در تیرماه سال 82 این مصوبه امضای نهایی شد و از مهر ماه 89 ورود هر گونه فرشی که مبدا صادراتی آن ایران ثبت شده بود به آمریکا متوقف شد. این امر باعث شد که صادرات فرش دستباف ایران کاهش یابد.
با وجود اینکه تحریم صادارت فرش ایران تنها مربوط به آمریکا بود، اما برای صادرات این محصول به سایر کشورها نیز محدودیت‌های وجود داشت به طوری که اعمال عمومی تحریم‌ها، باعث افزایش هزینه‌های بیمه، حمل و نقل مرسولات و افزایش ریسک صادرات شده بود.
با برداشته شدن تحریم‌ها امیدواریم که هزینه صادرات فرش ایران به سایر کشورها کاهش یابد و امکان صادرات دوباره فرش ایرانی به آمریکا فراهم شود. اما توسعه صادرات بعد از برداشته شدن تحریم ها نیز نیازمند پیش شرط‌هایی است.
تسنیم: این پیش شرط‌ها چیست؟
در پنج سال گذشته کشورهای رقیب ایران به ویژه هندوستان جایگزین فرش ایران در آمریکا شده‌اند و تلاش‌های فراوانی برای بازاریابی و تبلیغات داشته و از عدم حضور ایران در این بازار نهایت استفاده را کرده اند.
از طرفی نیز به طور قطع در سال‌هایی که فرش ایرانی در بازار آمریکا حضور نداشته، ساده انگاری است که بازار آمریکا را مانند 5 سال پیش فرض کرد. فعالان فرش باید با هوشمندی خاصی سلیقه امروز مردم آمریکا را رصد کنند و هم به روش و شیوه بازاریابی رقبا توجه کنند.
با رعایت موارد یاد شده امیدواریم که در سال 2016 آغاز یک جهش صادراتی داشته باشیم و به بازار آمریکا ورود کنیم.
ظرفیت پذیرش فرش دستباف آمریکا حداقل 200 میلیون دلار است که در مقطعی 80 میلیون دلار از این بازار در اختیار ایران بود. به شرط داشتن تبلبیغات مناسب و تولید برنامه ریزی شده می توانیم دوباره سهم بیشتری از بازار صادراتی فرش دستباف داشته باشیم.
اما باید اذعان داشت که کاهش صادارت فرش در سال‌های اخیر متاثر از برخی از عوامل داخلی و خارجی بوده و تنها یک عامل کاهش صادرات فرش ایرانی تحریم است.
با وجود افت صادرات فرش ایران در سال‌های اخیر، ایران کماکان بزرگترین صادر کننده فرش است به طوری که در سال 92 که بدترین سال صادرات فرش ایران بود، 314 میلیون دلار فرش صادر شد که این رقم در سال 93 به 330 میلون دلار افزایش یافت. بنا بر این در سال گذشته میزان صادرات فرش ایران از لحاظ وزنی و ارزشی رشد محسوسی داشته است که این امر نشان دهنده روند رو به رشد صادرات فرش در سال‌های آینده است.
در سال 94 و بعد از رفع تحریم‌ها هدف گذاری صادرات 400 میلیون دلار فرش به 80 کشور دنیا شده که با توجه به محدودیت موجود در این سال، هنوز روی بازار آمریکا حساب نشده است. به این رقم می‌توان صادرات چمدانی فرش را نیز اضافه کرد.
فرش دستباف ایرانی به عنوان یک اثر هنری به 80 کشور در قاره های مختلف دنیا صادر می‌شود. در سال‌های اخیر به دلیل مشکلات اقتصادی و رکود برخی از کشور های اروپایی میزان تقاضای آنها کاهش یافته اما کشور چین با تغییراتی که در اقتصاد خود شاهد بوده میزان واردات فرش ایرانی را افزایش داده است.
تسنیم: اخیرا مطرح شده است که برخی از بازارگانان و تولید کنندگان ایرانی به دلیل مشکلات موجود و دستمزد پایین در برخی از کشورها مانند هندوستان کسب و کار خود را به این کشور انتقال داده‌اند، برای بازگشت آنها چه برنامه های دارید؟
در رقابت با صادرات فرش تنها برگ برنده هندوستان در مقابله با ایران قیمت تمام شده پایین و نیروی کار ارزان است همچنین امکان سری بافی و تولید انبوه در این کشور، وجود دارد.
با وجود اینکه قیمت تمام شده تولید فرش در ایران نسبت به رقبا بیشتر است اما در عوض دوام و ماندگاری فرش ایرانی بیشتر بوده و از طرفی قدمت تاریخی، فرهنگی، هنری و تنوع طرح و نقشه و مزیت هایی از این دست منحصرا مربوط به فرش ایرانی است که ذخیره ارزشمندی برای ما به حساب می‌آید.
در روزگاری فرش ایرانی به دلایل مختلف داخلی و خارجی پهلوان قدرتمندی در صادرات بود که در سال‌های اخیر رنجور شده، اما وی کماکان پهلوان است و در بازارهای صادراتی دنیا به عنوان یک برند سرشناس شناخته می‌شود.
تعدادی از تولید کنندگان ایرانی برای تولید و صادرات این محصول به کشورهای دیگر رفته‌اند اما این امر نمی‌تواند تاثیر مشخصی بر صادرات ما داشته باشد .
تسنیم: وضعیت صادرات فرش در سالجاری تا به امروز چگونه بوده است؟
آمار سه ماه صادرات فرش دستباف ایران در سال جاری 50 میلیون دلار به وزن 912 تن بوده و به طور کلی وضعیت رو به رشدی دارد.
تسنیم: چه برنامه هایی برای تسهیل شرایط صادرات و متعاقب آن افزایش صادرات فرش دارید؟
بحث بازاریابی و تبلیغات تاثیر زیادی در افزایش میزان صادرات دارد که مرکز ملی فرش ایران نیز در این زمینه تلاش می‌کند که با ابزاری که مانند برگزاری نمایشگاه‌های بین المللی و اعزام و پذیرش هیئت های تجاری، زمینه افزایش صادرات فرش ایران را به سایر کشورها و افزایش حجم صادرات، مهیا کند.
در شهریور ماه سال جاری نیز نمایشگاه فرش دستباف ایران در نمایشگاه بین المللی تهران برگزار می‌شود که این پدیده زمینه بازدید و حضور تجار و بازرگان سایر کشورها را با توجه به دعوت‌های به عمل آمده فراهم می‌کند.