نماد حامل معناست نمادهای فرش ایرانی، حوادث تاریخی، صحنه های زندگی روزمره، بناهای اسلامی، بید مجنون و یا درخت های دیگر و تصاویر مذهبی مانند درخت زندگی یا باغ بهشت و محیط اطراف را به نمایش می گذارد.
به گزارش روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران، نهادها تنها نیرویی ست که با اطمینان می توان آن را ویژه انسان دانست این باور وجود داشته که نمادها از صاحب فرش در برابر حوادث محافظت می‌کنند.
به گزارش روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران، از مهم ترین جایگاه های بروز و ظهور نمادها در ایران، فرش دستباف است و فرش بازتابی از نگاره ها و طرح ها و نقش های نمادین با الهام از باورها، اندیشه ها و آرزوهای انسان است.
هنر ایران قبل و بعد از اسلام مشحون از تاثیرات نمادهاست و نمادگرایی از ویژگی های آن محسوب می شود. طراحان فرش ایران در هر زمان تحت تاثیر دین و آئین خویش و فرهنگ بومی به استفاده از نقوش نمادین در فرش پرداخته اند.
نمادگرایی در فرش‌های ایرانی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و هم چون علامت‌های تجاری می‌باشند. این طرح‌ها شامل الگوهایی متراکم، سراسری، غنی و با رنگی جلب توجه‌کننده (مخصوصا قرمز) به همراه یک سوژه اصلی در قالب یک متن یا ترنج می‌باشند.
هر سبک فرش ایرانی، به شهر یا استانی که در آن تولید شده است، منصوب می‌شود و دارای ویژگی‌های برجسته و متمایزی می‌باشد. سابقا عقیده بر این بود که این نمادها از صاحب فرش در برابر حوادث محافظت می‌کنند. نمادهای فرش ایرانی ممکن است حوادث تاریخی، صحنه های زندگی روزمره، بناهای اسلامی، بید مجنون و یا درخت های دیگر و تصاویر مذهبی مانند درخت زندگی یا باغ بهشت را به نمایش بگذارد.
نمادهای به کار رفته در فرش ایرانی:
عقاب: قدرت - طوطی: فرار از مرگ، محافظت - گل صد تومانی: قدرت - پرنده: ایمان، باروری – سگ: حفاظت، اعتماد، دفاع - درخت زندگی: حقیقت و درک، راه مستقیم میان زمین و بهشت - لیلی: خلوص، معنویت - پرنده بهشتی: بهشت - نیلوفر آبی: تولد دوباره، جاودانگی - بته: شعله، کائنات - زنبق: رهایی دینی - طاووس: جاودانگی – مار: محافظ، دانش - اژدها: قدرت - جوجه، خروس: محافظت در برابر چشم زخم - انسان: نمادی از بافنده در فرش - شتر: ثروت، رفاه - شکوفه: جوانی، پاییز، زوج‌های جوان - رز (به طور کلی): رمز و راز - رز سفید: پاکی - رز قرمز: غریزه - لاله: رفاه - درخت سرو: آرامش، تولد دوباره - برگ: زایش بی پایان - انار: باروری - طلسم: یک نماد مثلثی شکل برای خنثی کردن چشم زخم - سنبل: زایش - آفتابه یا کوزه: پاک‌سازی - شانه به سر: نظافت - الماس: نمادی از زنان ( دو الماس در کنار یکدیگر، نمادی از مرد و زن می‌باشد.) - دست: سجاده - محراب: دروازه‌ای به سمت بهشت - ستاره: معنویت، خوش‌شانسی - اعداد: برای تعیین تاریخ و زمان -