یکشنبه, 12 مهر,1405

فرصت الدوله شیرازی / طراح معروف شهر کرمان

فرصت الدوله شیرازی / طراح معروف شهر کرمان
قالی چشم گیر بافت کرمان با طرح معروف به ملیت از جمله کارهای طراح معروف شهر کرمان فرصت الدوله شیرازی است.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران، فرصت ، معروف به میرزا آقا ، در 1271 ﻫ.. ق. در خانواده‌ای ادب‌پرور و اهل ذوق در شیراز به دنیا آمد . پدرش میرزا جعفر ، متخلص به بهجت بود . در زمان سلطنت ناصرالدین شاه و حکومت حسینقلی خان نظام‌السلطنه در فارس ( 1313- 1310 ﻫ.. ق. ) به دستور شاه ، به فارس عزیمت کرد و آثار عجم ( آثار باستانی فارس ) را به تصویر کشید و شرح داد . فرصت در سال 1339 ﻫ.. ق. در شصت و نه سالگی در شیراز چشم از جهان فرو بست و در کنار مقبرۀ حافظ آرمید . ناصرالدین شاه ، مظفرالدین شاه و محمدعلی شاه به او لطفی داشتند و برای او لقب و مقرری تعیین کردند . آثار نقاشی او زیب دربار شاهان بود و شاهزاده‌ها و درباریان از او می‌خواستند تا تصویر آن‌ها را بکشد . همچنین فرصت به ادبیات کلاسیک فارسی و علم موسیقی تسلط داشت و شعر خود را با موسیقی تلفیق می‌کرد کتاب بحورالالحان را در علم موسیقی و بدیع نوشته است .

فرصت‌الدوله به طراحی فرش نیز علاقه‌مند بود . نقشۀ فرش 5 متری 70 رج زیر را در سال 1316 ﻫ.. ق. فرصت شیرازی کشیده و استاد ابوالقاسم کرمانی آن را بافته است .

از قالی های چشم گیر بافت کرمان این قالی با طرح معروف به ملیت را می توان نام برد . زمینه ی اصلی قالی را درختی با سه شاخه ی اصلی تزیین می کند و روی شاخه های فرعی آن میوه هایی مانند سیب ، گلابی ، انار و انگور و انواع پرنده ها از جمله طوطی ، پرستو ، شانه به سر ، کلاغ ، جغد و طاووس و انواع جانوران از جمله شتر مرغ ، بوقلمون ، اردک و مرغابی و حتی حیوانات آبزی در دریاچه ای در پایین زمینه ی قالی دیده می شوند .

 در حاشیه ی اصلی قالی 10 قاب مدور مزین به تصاویری از 10 ملیت متفاوت با لباس هاس بومی شان دیده می شود که عبارت اند از : رومی ، هندی ، چینی ، عرب ، استرالیایی ، ترک ، آمریکایی ، زنگی ، ایرانی و اروپایی . این قالی دارای کتیبه ای در پایین زمینه ی اصلی ست که نشان می دهد " به فرمایش آقای عدل السلطنه بافته شده و نگارنده ی نقشه فرصت شیرازی در سال 1316 ه.ق انجام شده . و توسط استاد ابوالقاسم کرمانی بافته شده . حاشیه این قالیچه هم تصویر مردمانی از ملل مختلف میباشد با گونه های جانوری همان نواحی. این قالیچه را با نامهای فرصت شیرازی و یا ملیت میخوانند "

 فرصت علاوه بر غزل در قالب‌های دیگر شعر فارسی نیز آثاری قابل توجه دارد که همۀ آن‌ها در دیوانش که به سال 1334 قمری در بمبئی چاپ شده ، آمده است .

 فرصت در نقاشی و سیاه قلم شیوه‌ای خاص داشت و تابلوهایش در دربار قاجار و خانه‌های اشخاص سرشناس به عنوان تفاخر نگهداری می‌شد . متأسفانه از تابلوهایش چیزی باقی نمانده ، فقط حدود پنجاه تابلو از آثار و بناهای باستانی استان فارس در کتاب آثار عجم به چاپ رسیده است . او در این کتاب به هر یک از آثار باستانی و تاریخی که برخورده است سابقۀ بنای ساختمان ، موقعیت جغرافیایی ، آب و هوا و ارتفاع منطقه از سطح دریا را ثبت کرده و تصویر بنا را با دقت و حوصلۀ فراوان و با قواعد علمی کشیده است . امروز که برخی از آن بناها خراب شده یا به مرور زمان بخشی از آن‌ها فرو ریخته است ، تنها تابلوهای فرصت به ما این امکان را می‌دهد که چگونگی این بناها را در بیش از 110 سال قبل تماشا کنیم .

 دیوان شعر او و کتاب دریای کبیر ، پیرامون علوم و صنایع مختلف و آثار عجم مهم‌ترین آثار اوست . اشکال‌المیزان کتابی در علم منطق ، بحورالالحان در علم موسیقی ، رسالۀ شطرنجیه و مثنوی معروف به هجرنامه از آثار اوست . همچنین رسالۀ گرامر خط میخی ( خط آریا ) تسلط فرصت را بر خطوط میخی و کوفی و پهلوی نشان می‌دهد . دریای کبیر در زمینه‌های مختلف تاریخی ، فلسفی ، طب ، ریاضی ، هیأت ، نجوم ، بدیع ، داستان و لطیفه مطالبی جامع دارد و مصوّر است که تصاویر آن را فرصت نقاشی کرده است.

خبرنگار آزمایشی امتیاز به خبر :

عکسهای مرتبط

ارسال نظرات

نام

ایمیل

نظرات شما

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.