بیانیه هیئت داوران چهارمین جشنواره ملی فرش برتر به شرح زیر اعلام می شود:
به نام خدا
ضمن تشکر و امتنان از مسئولین و مجریان چهارمین جشنواره ملی فرش برتر، هیئت داوران این دوره ازجشنواره، مراتب امتنان و تشکر ویژه ی خود از کارشناسان و مدیران مرکز ملی فرش ایران، به ویژه سرپرست این مرکز، جناب آقای دکتر حمید کارگر را اعلام داشته، و امعان نظر ایشان در اجرای شایسته و پُرمنزلت این دوره از جشنواره را قدر نهاده و امید واریم این همیّت و غیرتمندی در توجه به شان و جایگاه فرش ایران، همواره مستدام و مستمر ادامه یابد.
اگرچه در این دوره از جشنواره شاهد افزایش کمّی آثارهنرمندان و مجموعه داران فرش ایران بوده ایم، اما با توجه به نتایج اعلام شده و عدم کسب رتبه ی برتر در شش گروه ازگروه های دوازده گانه ی جشنواره، می توان به فقدان کیفی حضور آثار فاخر فرش ایران، به ویژه دربخش فرش های قدیمی با بیش از 40 سال قدمت اشاره داشت که خود مستلزم توجه ویژه، هم از سوی مرکز ملی فرش ایران و هم مجموعه داران و هنرمندان فرش ایرانی است.
به هر تقدیر افزایش کمی شرکت کنندگان در این دوره، خود موّید برخی دلگرمی هاست، و البته نتایج حاصله نشان می دهد که چندان هم نباید به آن دلگرم بود و باید برای حضور شایسته و بایسته ی هنرمندان و مجموعه داران فرش ایران تمهیدات و برنامه های جدیدی در دستور کار مرکز ملی فرش ایران قرارگیرد.
هیئت داوران این دوره از جشنواره پس از بررسی کلیه آثار این دوره و مرور نمودن مقررات و شرایط شرکت کنندگان لازم میداند برای یادآوری برخی از ارکان و اهدافِ این جشنواره موارد مهمی را به اطلاع شرکت کنندگان و حضار گرامی برساند:
1- در بیانیه ی اعلام شده در دوره ی سوم این جشنواره، پس از گفتگوها و نشست های لازم با مجریان جشنواره ، مقرر گردید به جهت اهداف عالیه و نتایجی که برای این جشنواره در بلند مدت در نظرگرفته شده است، اصل اصالت به عنوان مهمترین و اصلی ترین شاخص در پذیرش و بررسی داوری ها مورد توجه داوران قرار گیرد و با ارایه تعاریف لحاظ شده در این واژه، شرکت کنندگان در این جشنواره را به رعایت آن تشویق و موجبات ترویج و توسعه ی این اندیشه در میان هنرمندان فرش ایران گردد.
اصالت در طرح ، اصالت در رنگ ، اصالت در بافت ، توام با حفظ قواعد لازم در نوآوری، اولین شاخصی است که ملاک راهیابی یک اثر به بخش داوری نهایی جشنواره ملی فرش ایران منظور گردیده است. به همین جهت، چنانچه به نحوی از انحاء، و البته در هر یک از مراحل داوری فقدان اصالت در ماهیت اثر ارایه شده برای هیئت داوران ، محرز گردد، بدون توجه به هر یک ویژگی های تاثیر گذار، فرش مذکور از دور رقابت جشنواره خارج و فاقد صلاحیت لازم برای داوری خواهد بود. با کمال تاسف در این دوره شاهد تکرار این موضوع در چند اثر زیبا و اتفاقاً تحسین برانگیز بودیم که متاسفانه علی رغم دارا بودن تمامی شرایط لازم برای خلق یک اثر نفیس و فاخر از فرش ایران، به جهت عدم رعایت اصل اصالت ، به مفهومی که برای داوری و قضاوت در این جشنواره تعیین گردیده ، از دور رقابت و داوری حذف گردید.
به همین دلیل هیئت داوران این دوره از جشنواره لازم، بلکه واجب می دانند تا کلیه شرکت کنندگانی که قصد شرکت در دوره های آتی این جشنواره را دارند به مطالعه ی دقیق ضوابط و قوانینی که برای شرکت نمودن آثار اعلام گردیده تشویق و ترغیب نمایند تا شاهد تکرار موارد این چنین نباشیم
2- برای داوران این دوره از جشنواره هنوز و تا لحظه ی قرائت این بیانیه معلوم نگردیده که چرا آثاری که دریکی از سه دوره گذشته در جشنواره شرکت داده شده صرف نظر از نتیجه ی اخذ شده در دوره های گذشته، با تغییراتی به غایت اندک ، دوباره در جشنواره دوره چهارم به معرض قضاوت و داوری مجدد گذاشته شود؟ و یا اثری که سال گذشته در یکی از گروه ها حایز رتبه ی نخست گردیده ، شاهد حضور اثری مشابه از همان گروه در همین دوره نیز باشیم؟
با توجه به تنوع و گستردگی فرش ایران و اهدافی که برای این جشنواره در نظر گرفته شده است، انتظار می رود تا هنرمندان و مجموعه داران ، با شرکت دادن آثار متفاوت در هر دوره ، مجریان این جشنواره را در معرفی و حفظ آثار ارزشمند و شایسته ی فرش ایران یاری و در ثبت حافظه ی ملیِ انواع فرش ایران، ما را یاری نمایند.
3- همچنان کپیه برداری، اقتباس و تکرار های بی رویه در برخی از آثار جدید چشم گیر و هیئت داوران ، بازنگری در شیوه های خلق آثار جدید را که مستلزم کسب تجارب، دانش های مرتبط و بازنگری در آموزه های پیشین است را به علاقه مندان شرکت در دوره های آتی این جشنواره توصیه می نمایند.
4- پیشنهاد می گردد عملیات تکمیلی و پایانی فرش که مهمترین آن شستشو ی فرش است، از دوره های آتی به عنوان یکی از ملاک های داوری و کسب امتیاز مورد توجه مجریان این جشنواره قرار گیرد.
5- از آنجاییکه برخی از اساتید و هنرمندان نامدار و درگذشته ی فرش ایران ، الگوهای جاودان و ماندگار فرشبافی ایرانند، به هیچ روی شایسته نیست تا آثارِ این نام آوران در قیاس با یکدیگر به رقابتی بی حاصل در این سطح منجر گردد. به عنوان مثال مقایسه اثری جاودان از استاد حاج جلیل مرندی با اثری از استاد صیرفیان یا عبدالمحمد عمواوغلی، شایسته ی مقام ومنزلت ، و هنرِ این عزیزان نیست. اما ضروری می نماید با تمهیدات و شیوه های مناسب، اثار این اساتید به نحو کارآمد و با هدف اُلگو نمودن و تشویق و توسعه برای هنرمندان این زمان به نمایش درآمده و حتی با برگذاری کارگاه های آموزشی مناسب، اُسلوب و شیوه های کار آنان تشریح و ترویج گردد.
6- باید متذکر گردید که هدف غایی و عالیه از برگزاری این جشنواره ، حفظ و احیای نقشه های اصیل وتاریخی، و شیوه های اصیلِ بومیِ بافندگی فرش ایران است. به همین جهت در آیین نامه و مقررات این جشنواره و اهداف آن ، مسایل مرتبط با تجارت و بازار مورد توجه نبوده ونیست و این موضوع باید به نحو شایسته به اطلاع هنرمندان و مجموعه داران شرکت کننده در این جشنواره رسانده شود. در صورت علاقه مندی ، توصیه می گردد جشنواره های رقابتی دیگر با چنان اهداف و موضوعاتی در دستور کار مرکز ملی فرش ایران قرار گیرد.
در خاتمه باید متذکر شد که تمامی سعی و کوشش داوران این دوره از جشنواره رعایت کلیه موازین و قواعد اعلام شده از سوی مرکز ملی فرش ایران بوده است. اما نمی توان هیچ گاه از اشتباه مبرّا بود و امید است شرکت کنندگان در این جشنواره، به حساسیت ها و بار مسئولیتی قضاوت در این جشنواره آگاه بود و بدانند که کلیه داوری ها بدون هیچ گونه ملاحظات شخصی و صرفاً با هدف اعتبار بخشی به منزلت واقعی فرش ایران صورت گرفته است.
رضا اله داد - ابوالفضل رجبیان - تورج ژوله - علی میرزازاده - رضا مباشری - علیرضا نوروزی